Misyonum Sağlık ve BeslenmeBilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize danışınız.

Şok Dalga Tedavisi (ESWT): Sertleşme Sorununda Kimlere Uygun?

Şok dalga tedavisi: muayenehanede erkek hastayı değerlendiren hekim

Düşük yoğunluklu şok dalga tedavisi (Li-ESWT), sertleşme sorununda penise dışarıdan uygulanan, ameliyat ve ilaç gerektirmeyen bir yöntemdir. Damarlara bağlı hafif sertleşme sorunu olan uygun hastalarda yararlı olabilir; ancak herkes için uygun değildir ve mucize bir tedavi de değildir.

Bu yazıda şok dalga tedavisinin nasıl çalıştığını, kimlere uygun olduğunu, bilimsel kanıtların ne söylediğini ve tedaviden ne beklenmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Sertleşme sorunu ve nedenleri

Sertleşme sorunu (erektil disfonksiyon), cinsel ilişki için yeterli sertliğin sağlanamaması veya sürdürülememesidir. 40 yaşından sonra sıklığı belirgin olarak artar. Sertleşme, penise gelen kan akımının artmasıyla gerçekleştiği için en sık neden damar sorunlarıdır. Diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara, şişmanlık ve hareketsizlik penis damarlarının iç yüzeyini (endotel) bozar.

Sertleşme sorunu bir uyarı işareti olabilir. Penis damarları kalp damarlarından daha ince olduğu için damar sertliği ilk belirtisini çoğu zaman burada verir. Bu nedenle sertleşme sorunu olan erkeklerin kalp-damar risk etkenleri açısından da değerlendirilmesi önerilir (EAU). Damar sağlığı yazımızda bu risk etkenlerini ayrıntılı olarak anlattık.

Hormon bozuklukları, sinir hasarı, bazı ilaçlar, prostat ameliyatları, stres ve kaygı da sertleşme sorununa yol açabilir. Tedaviden önce nedenin belirlenmesi bu yüzden önemlidir.

Şok dalga tedavisi nasıl çalışır?

Böbrek taşlarını kırmak için kullanılan şok dalgalarından çok daha düşük enerjili ses dalgaları, bir başlık yardımıyla penisin farklı bölgelerine uygulanır. Hayvan deneylerine ve sınırlı insan çalışmalarına göre bu dalgalar:

  • Damar iç yüzeyini uyararak yeni küçük damarların oluşumunu (anjiyogenez) destekler,
  • Doku büyüme faktörlerini artırır,
  • Penisteki küçük damarlarda (mikrodolaşım) kan akımını iyileştirir.

Yani amaç, sertleşme hapları gibi yalnızca ilişki sırasında etki etmek değil, penisin kendi kan dolaşımını uzun vadede iyileştirmektir.

Kimlere uygun, kimlere değil?

Avrupa Üroloji Derneği, düşük yoğunluklu şok dalga tedavisinin tek başına veya sertleşme haplarıyla (PDE5 inhibitörleri) birlikte şu hastalarda kullanılabileceğini belirtir (EAU, zayıf öneri):

  • Damarlara bağlı hafif sertleşme sorunu olan erkekler
  • Sertleşme haplarını kullanmak istemeyen veya kullanması uygun olmayan, tedavi hakkında iyi bilgilendirilmiş erkekler
  • Damarlara bağlı sertleşme sorunu olup haplara yeterli yanıt vermeyen erkekler

Uygun olmayan veya dikkat gerektiren durumlar:

  • Kan sulandırıcı ilaç kullananlar: Tedavinin yapılıp yapılamayacağına ve ilaca ara verilip verilemeyeceğine ilacı başlatan hekimle birlikte karar verilmelidir. Kan sulandırıcınızı kendi kendinize bırakmayın.
  • Penis veya idrar yolunda aktif enfeksiyon olanlar
  • Penis tümörü olanlar veya tümör nedeniyle penis ameliyatı geçirmiş olanlar
  • Sertleşme sorunu tamamen psikolojik nedenli olanlar: Bu durumda öncelik cinsel terapi ve psikolojik destektir.
  • Ağır sertleşme sorunu olanlar: Etkisi genellikle daha sınırlıdır.

Bilimsel kanıtlar ne söylüyor?

Sahte (plasebo) tedaviyle karşılaştırılan randomize çalışmaların birleştirildiği analizlerde, şok dalga tedavisi uluslararası erektil işlev puanlarında anlamlı fakat orta düzeyde bir iyileşme sağladı (Clavijo, 2017). Avrupa Üroloji Derneği'ne göre çalışmalarda hastaların %40–80'inde tatmin edici iyileşme bildirilmektedir (EAU).

Bununla birlikte bazı sınırlılıklar vardır:

  • Çalışmalarda kullanılan cihazlar, enerji düzeyleri ve seans sayıları birbirinden çok farklıdır; standart bir protokol yoktur.
  • Radyal dalga kullanan bir çalışmada plaseboya göre fark bulunmamıştır. Çalışmaların çoğu odaklanmış (fokal) dalga üreten cihazlarla yapılmıştır.
  • Etki genellikle tedavi bittikten 1–3 ay sonra belirginleşir ve zamanla azalır; bazı hastalarda etkinin yıllarca sürdüğü bildirilmiştir (EAU).
  • Amerikan Üroloji Derneği'nin 2018 kılavuzu bu tedaviyi hâlâ araştırma aşamasındaki bir yöntem olarak değerlendirir (AUA).
Uzman notu: Prof. Dr. Ali AYYILDIZ

Penise şok dalga tedavisini, hastalarımı değerlendirdikten sonra seçici olarak öneriyorum; sihirli bir değnek değil, seçeneklerden biridir. En çok diyabet, sigara, yüksek tansiyon ve damar sertliğine bağlı, damarsal kaynaklı sertleşme sorunlarında ve sertleşme haplarına kısmen yanıt veren hastalarda yararlı olabilir. Kan sulandırıcı kullananlarda karar ilgili hekimle birlikte verilmeli; penis veya idrar yolunda aktif enfeksiyon ya da penis tümörü olanlarda uygulanmamalıdır. Hastalarla dürüst konuşmak gerekir: Etki hemen değil, birkaç hafta sonra başlar, her hastada görülmez ve ömür boyu sürmez; yarar görenlerde belirli aralıklarla ek seanslar gerekebilir. Tedaviden önce IIEF skorlaması ve mümkünse penis damarlarının renkli Doppler ultrasonografisi yapılmalıdır.

Kaynak: Prof. Dr. Ali AYYILDIZ, Penise Şok Dalga Tedavisi Etkili mi? Sertleşme Problemi İçin Bilimsel Gerçekler (YouTube)

Tedavi nasıl uygulanır?

  1. Değerlendirme: Tedaviden önce ayrıntılı öykü, muayene, kan şekeri, kolesterol ve testosteron gibi tahliller yapılır. Sertleşme sorununun derecesi Uluslararası Erektil İşlev Ölçeği (IIEF-5) gibi anketlerle belirlenir. Gerekirse penis damarlarının renkli Doppler ultrasonografisi yapılır.
  2. Seanslar: Uygulama ayakta yapılır, anestezi gerekmez ve bir seans yaklaşık 15–20 dakika sürer. Genellikle haftada 1–2 seans olmak üzere toplam 4–6 seans (bazı protokollerde 12 seansa kadar) uygulanır.
  3. Sonuç: Etki hemen başlamaz; iyileşme genellikle tedavinin bitiminden haftalar sonra fark edilir. Yanıt veren hastalarda belirli aralıklarla ek seanslar planlanabilir.

Yan etkiler: Genellikle hafiftir. Uygulama sırasında hafif ağrı veya karıncalanma, nadiren penis derisinde küçük morarmalar görülebilir. Ciddi yan etki bildirilmemiştir.

Diğer tedavi seçenekleri

  • Yaşam tarzı değişikliği: Sigarayı bırakmak, kilo vermek, düzenli egzersiz ve kan şekeri, tansiyon ve kolesterolün kontrolü sertleşmeyi iyileştirebilir ve diğer tedavilerin etkisini artırır.
  • Sertleşme hapları (PDE5 inhibitörleri): Sildenafil, tadalafil, vardenafil ve avanafil, birinci basamak ilaç tedavisidir. Göğüs ağrısı için nitrat ilacı kullananlarda kesinlikle kullanılmaz; mutlaka hekim önerisiyle kullanılmalıdır.
  • Vakum cihazları ve penise iğne tedavisi
  • Penil protez: Diğer tedavilere yanıt vermeyen hastalarda kalıcı ve etkili bir çözümdür.
  • Hormon tedavisi: Testosteron düşüklüğü saptanan hastalarda
  • Psikoseksüel terapi: Kaygı, stres ve ilişki sorunlarının rol oynadığı durumlarda
Ne zaman doktora başvurmalı?
  • Sertleşme sorunu birkaç aydır sürüyorsa: Altta yatan diyabet, tansiyon veya kolesterol sorunu olabilir.
  • Sertleşme sorunuyla birlikte göğüs ağrısı, eforla nefes darlığı veya bacaklarda yürürken ağrı varsa
  • Penis eğriliği, penis içinde ele gelen sertlik veya ağrılı sertleşme fark ettiyseniz
  • 4 saatten uzun süren, geçmeyen sertleşme olursa: acil

Sık sorulan sorular

Şok dalga tedavisi sertleşme haplarının yerini tutar mı?

Her zaman değil. Hafif damar kaynaklı sorunlarda tek başına yeterli olabilir; ancak orta veya ağır sorunlarda genellikle haplarla birlikte, onların etkisini artırmak amacıyla kullanılır.

Sorunu olmayan erkeklerde performansı artırır mı?

Sertleşme sorunu olmayan erkeklerde performansı artırdığını gösteren güvenilir çalışma yoktur. Tedavi, değerlendirme sonrası uygun görülen hastalar içindir.

Diyabet hastalarında işe yarar mı?

Diyabete bağlı sertleşme sorunu olan bazı hastalarda yararlı olabilir. Ancak ileri sinir hasarı olan hastalarda etkisi daha sınırlıdır. Kan şekerinin iyi kontrol edilmesi her durumda tedavinin başarısını artırır.

Etkisi ne kadar sürer?

Kişiden kişiye değişir. Etki tedaviden 1–3 ay sonra belirginleşir, zamanla azalabilir. Bazı hastalarda belirli aralıklarla tekrar seanslar gerekir.

Kaynaklar

  1. European Association of Urology (EAU). Guidelines on Sexual and Reproductive Health: Management of Erectile Dysfunction.
  2. American Urological Association. Erectile Dysfunction: AUA Guideline (2018).
  3. Clavijo RI, ve ark. Effects of Low-Intensity Extracorporeal Shockwave Therapy on Erectile Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Sexual Medicine, 2017.
  4. Sokolakis I, Hatzichristodoulou G. Clinical studies on low intensity extracorporeal shockwave therapy for erectile dysfunction: a systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. International Journal of Impotence Research, 2019.
  5. ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK). Erectile Dysfunction (ED).
  6. NHS. Erectile dysfunction (impotence).
Yazar: Prof. Dr. Ali AYYILDIZ

Üroloji uzmanı. 1985'te Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu, 1992'de Uludağ Üniversitesi'nde üroloji uzmanlığını aldı. 2006'da doçent, 2011'de profesör oldu. Ankara ve Adana Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde üroloji kliniği şefliği yaptı. Ulusal ve uluslararası dergilerde 150'yi aşkın makalesi yayımlandı. Yazar hakkında

Son gözden geçirme: 1 Kasım 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene, tanı ve tedavinin yerini tutmaz.

Yorumlar